سال 1389 و روزهای که با برنامه تلویزیونی «سلام تهران» می گذرد را گامهایی در مسیر شدن می دانم. همانطور که گام دوم و سوم برای بهتر زیستن برداشته شد. سی ام فروردین با حضور دکتر هاشمی عزیز پیرامون «نقش داشتن الگو در زندگی بهتر» سخن گفتیم که در ذیل برخی موارد در این باره را می توانید بخوانید. برنامه چهارم به بحث پیرامون «توسعه و شهرنشینی» و با حضور دکتر موسی عنبری گذشت که از آن بحث تنها به تصاویر طنزگونه کشیده شده اکتفا می کنم. مهمان برنامه بعدی ما هم خانم دکتر بهرامی هستند که با موضوع «آموزش رسمی و غیر رسمی» ان شاء الله برگزار خواهد شد.

همیشه سنگ بزرگ نشانه نزدن نیست !

پیشتر گفتیم که آرزوها باید معقولانه و مطابق با استعدادهای درونی و واقعیتهای بیرونی ما باید شکل بگیرند و آرزوهای دور و دراز جز سختی و رنج چیزی برای ما نخواهند داشت. اما درست به عکس الگوهای رفتاری باید بزرگ باشند تا از دو جهت به ما در داشتن زندگی بهتر کمک نمایند :

اول- هر آنچه اهداف بزرگتر باشند تلاش ما برای رسیدن به آن بیشتر و برتر خواهد بود و طبیعتا رنج ما برای رسیدن به آن بیشتر است و باید تحمل را هم بیشتر کنیم.

دوم- شاید دیده باشید که بزرگترها به فرزندانشان می گویند که:«برای بیست بخوان که شونزده بگیری.» اگر الگوی ما بزرگ باشد و روزی به آن نرسیم و به آن مقدار بزرگ نشویم ، باز هم احتمال بزرگ شدن بیشتر از قبل موجود است.

خانواده ، مهمترین نهاد الگوسازی و الگو پردازی :

خانواده نخستین (خانواده ای که فرد درد آن به دنیا می آید) و خانواده دومین(خانواده ای که فرد تشکیل می دهد) به عنوان مهمترین نهادی است که در آن کنش ها ، رفتارها ، انگیزه ها و تصورات ، داوری ها و پیش داوری ها را شکل می دهد. در خانواده و برای جوانان و نوجوانان و حتی کودکان چند مولفه جدی شکل گیری شخصیت را می توان بر شمرد :

1-   محیطی که جامعه پذیری در آن شکل گرفته است.

2-   زبانی که در آن محیط رایج بوده است.

3-   سطح فرهنگی خانواده

4-   فضای بحرانی و یا غیر بحرانی خانواده

5-   نگرش والدین به فرهنگ ، جامعه ، سیاست و دین

6-   نگرش والدین نسبت به یکدیگر

7-   نگرش والدین به نسل جوان

8-   میزان زمانی که والدین در اختیار دارند.

9-   سطح درآمد و میزان و نوع تفریحات

عوامل پیش گفته تقریبا مواردی است که کودک و نوجوان را برای زندگی آینده آماده می کند. از این رو چند نکته را پیرامون الگوهای فردی و اجتماعی و ارتباط آن با والدین را می توان مد نظر داشت:

1-   خانواده به عنوان نخستین الگوهای فردی در ذهن فرزندان شکل می گریند. هرچه قدر میزان سطح فرهنگی و رفتاری خانواده ها ارتقا پیدا کند ، افراد توانمندتری به جامعه تحویل می شوند.

2-   نوع نگاه خانواده به الگو و الگو پردازی از نکات مهمی است که باید بریا خانواده روشن و مشخص باشد. نوع و میزان رجوع به افراد متخصص در امور مختلف باث شکل گیری ذهن برای فرزندان است.

3-   جایگاه الگو و پیروی از الگوهای مناسب یا نا مناسب توسط والدت تاثیر جدی و مشخصی بر رفتار و آینده فرزندان خواهد داشت.

هرچند که خانواده در این زمینه نقش مهمی دارد. اما نباید از تاثیر رسانه ها و خصوصا رسانه های نو پدید چشم پوشی کرد. شخصیت پردازی های رسانه ای در حال حاضر به قدری قوی و عمیق هستند که با روح و روحیه فرزندان پیوند عمیقی دارن. در اینجا گسستی هم میان برخی والدین و این رسانه ها وجود دارد که با عدم درک والدین از این فضا ها امکان شکل گیری الگوی کاذب وجود دارد.

گروه های مرجع ، معنای جامعه شناختی الگو :

از آنچه ما در میان مردم و بالاخص روان شناسی به عنوان الگو می شناسیم ، در جامعه شناسی گروه مرجع (refrence group) تعبیر می شود. گروه مرجع به همه منابع اجتماعي گروه‌ها، شخصیتهایی اطلاق مي‌شود كه در افکار عمومی جامعه و فرد فرد انسانها تاثير بگذارد.الگوها و گروههای مرجع می توانند با توجه به ارزشها و نگرشهای جامعه مثبت یا منفی باشند.

باید توجه داشت که جامعه ایرانی جامعه بسیار پیچیده ای است که افراد در آن «روی های» متعددی دارند که به فراخور زمان و مکان از آن استفاده می کنند.در جامعه پيچيده شخصيت افراد هم پيچيده است و ابعاد شخصيت آدم‌ها هم متنوع. وقتي شخصيت افراد ابعاد مختلفي داشته باشد گروه‌هاي مرجع مختلفي مي‌توانند هدايت‌گر افراد باشند. یکی از کارهایی که گروههای مرجع انجام می دهند ، فرهنگ سازی برای جامعه است.

اهل تهرانم...